Sjedinjene Američke Države razmatraju mere protiv pojedinih NATO saveznika za koje Vašington smatra da nisu podržali američke operacije u ratu sa Iranom.
To se navodi u internom mejlu Pentagona u koji je imao uvid Rojters.
Prema rečima američkog zvaničnika koji je govorio pod uslovom anonimnosti, u dokumentu se iznose opcije za kažnjavanje zemalja koje su, kako se smatra u Vašingtonu, odbile ili oklevale da Sjedinjenim Američkim Državama omoguće pristup, baze i pravo preleta tokom rata protiv Irana.
Reč je o pravima poznatim kao ABO, odnosno pristup, baziranje i prelet, koja se u mejlu opisuju kao „apsolutna osnova za NATO“.
Španiji preti suspenzija iz NATO-a
U dokumentu se, prema navodima Rojtersa, pominje više mogućih mera protiv saveznika koji su u Pentagonu označeni kao „teški“ partneri.
Među opcijama je i suspenzija Španije iz NATO-a, kao i preispitivanje američke diplomatske podrške evropskim „imperijalnim posedima“, uključujući britanske tvrdnje o suverenitetu nad Foklandskim ostrvima u blizini Argentine.
Takođe se razmatra mogućnost da se pojedine „problematične“ zemlje suspenduju sa važnih ili prestižnih funkcija unutar NATO struktura.
U mejlu se, međutim, ne pominje zatvaranje američkih baza u Evropi, niti se predlaže povlačenje Sjedinjenih Američkih Država iz NATO-a.
Američki zvaničnik nije želeo da kaže da li opcije uključuju i očekivano smanjenje broja američkih snaga u Evropi.
Tramp besan zbog Ormuskog moreuza
Američki predsednik Donald Tramp ranije je oštro kritikovao NATO saveznike zbog toga što nisu poslali svoje mornarice da pomognu u otvaranju Ormuskog moreuza, koji je zatvoren za globalnu plovidbu posle početka vazdušnog rata 28. februara.
Tramp je u više navrata doveo u pitanje vrednost američkog učešća u NATO-u, a izjavio je i da razmatra mogućnost povlačenja Sjedinjenih Američkih Država iz Alijanse.
Na pitanje Rojtersa 1. aprila da li je američko povlačenje iz NATO-a moguća opcija, Tramp je odgovorio:
– Zar vi ne biste, da ste na mom mestu? – rekao je Tramp.
Ipak, prema tvrdnjama američkog zvaničnika, interni mejl Pentagona ne predlaže povlačenje Sjedinjenih Američkih Država iz NATO-a, niti zatvaranje američkih baza na evropskom kontinentu.
Pentagon: Saveznici nisu bili uz nas
Portparolka Pentagona Kingsli Vilson izjavila je, odgovarajući na pitanje o internom mejlu, da će američko Ministarstvo rata obezbediti predsedniku kredibilne opcije za odnos prema saveznicima.
– Kao što je predsednik Tramp rekao, uprkos svemu što su Sjedinjene Američke Države učinile za naše NATO saveznike, oni nisu bili tu za nas – rekla je Vilson.
Ona je dodala da Vašington želi da obezbedi da američki saveznici više ne budu „papirni tigar“, već da zaista preuzmu svoj deo tereta.
– Ministarstvo rata će obezbediti da predsednik ima kredibilne opcije kako bi naši saveznici prestali da budu papirni tigar i počeli da rade svoj deo posla. Nemamo dalji komentar o bilo kakvim internim razmatranjima u vezi s tim – poručila je Vilson.
Interni dokument pokazuje da se u Vašingtonu sve otvorenije razgovara o posledicama po saveznike koji nisu podržali američke vojne operacije protiv Irana. Iako se za sada ne predlaže izlazak SAD iz NATO-a, same opcije koje se razmatraju ukazuju na ozbiljnu krizu poverenja unutar Alijanse.
BONUS VIDEO