Pre tačno osam godina, slika Paje Jovanovića “Dva bašibozuka pred kapijom” oborila je sve rekorde na aukciji u Londonu, prodavši se za iznos od 465.000 funti (oko 530.000 evra). Ovaj uspeh je pomerio granice tržišta srpske umetnosti, jer je slika koja je nastala između 1887. i 1888. godine postala najskuplje prodato delo srpskog umetničkog stvaralaštva. Ova cena je višestruko oborila prethodni rekord koji je držao Jovanovićev “Ukrotitelj zmija“, prodat pre više od dve decenije u Njujorku za 168.000 evra.
Paja Jovanović – tri najskuplje slike Foto: Paja Jovanović/Sothebays, Paja Jovanović, Nebojša Babić
Ipak, još jedna slika Paje Jovanovića “Odmor bašibozuka” postavila je novi standard za prodaje srpskih dela. Krajem 2023. godine, ovo delo je na aukciji kuće Sotheby’s u Londonu prodato za 304.800 funti, odnosno gotovo 350.000 evra. Procenjena vrednost slike bila je između 70.000 i 100.000 britanskih funti, a ponuđena je u okviru kolekcije orijentalne umetnosti i dekorativnih predmeta,a kupac ove slike bio je niko drugi do Muzej grada Beograda.
Koji su još srpski autori postigli visoke cene na aukcijama
Pre nego što su dela Paje Jovanovića zauzela dominirajuće mesto, na tržištu umetnosti su postojala i druga srpska dela koja su postigla značajne cene. Iako nisu dostigla visoke iznose poput one koje su dostizale “Dva bašibozuka pred kapijom” i “Odmor bašibozluka”, njihova prodaja je takođe potvrda sve većeg interesa za srpsku umetnost. U nastavku donosimo listu najskupljih slika srpskih umetnika do tada:
- “Ukrotitelj zmija”, Paja Jovanović (1859-1957)
Cena: 200.000 dolara - “Selo”, Sava Šumanović (1896-1942)
Cena: 75.000 dolara - “Morska obala”, Petar Dobrović (1890-1942)
Cena: 46.000 dolara - “Omaž Odiseji 2001”, Ljuba Popović (1934-2016)
Cena: 39.000 dolara - “Kraljica Natalija u Parizu”, Uroš Predić (1857-1953)
Cena: 38.500 dolara - “Most na Neretvi”, Peđa Milosavljević (1908-1989)
Cena: 23.500 dolara - “Bez naslova”, Vladimir Veličković (1935-2019)
Cena: 22.400 dolara - “Mala luka”, Kosta Hakman (1899-1961)
Cena: 15.300 dolara - “Bez naslova”, Marko Stupar (1936-2021)
Cena: 15.000 dolara
Srpska umetnost na svetskoj sceni
Sa rekordnim iznosima koje su postigla dela Paje Jovanovića, kao i sa porastom cena drugih srpskih umetničkih dela, očigledno je da srpski umetnici zauzimaju sve važnije mesto na svetskoj umetničkoj sceni. Iako su “Dva bašibozuka pred kapijom” oborila sve rekorde, nastavlja se interesovanje za umetnost srpskih autora, čije slike se sve češće nalaze na prestižnim aukcijama.
Kako tržište umetnina raste, može se očekivati da će srpska umetnost i dalje privlačiti pažnju kolekcionara i galerija širom sveta, postavljajući nove granice za najskuplje prodaje srpskih umetničkih dela.
Kurir.rs