- Jovana Nikolić Urednica na rubrici “Blic zdravlje”
U težim slučajevima može doći do razvoja respiratorne insuficijencije i cijanoze
Za dijagnozu se koriste preciznije instrumentalne metode i prikupljanje anamneze pacijenta
Ruski stručnjaci identifikovali su nove kliničke znake obliterantnog bronhiolitisa, poznatijeg kao kokičasta pluća, koji se najčešće javlja kod osoba koja se izlažu određenim hemikalijama, kao i korisnika vejpa. Pored karakterističnog pucketanja pri disanju, ključni simptomi na koje lekari sada upozoravaju su hronični nedostatak daha i učestali poremećaji spavanja.
“Kokičasta pluća” oštećuju male disajne puteve u plućima, otežavajući disanje. Prvi slučaj ove vrste bolesti pluća identifikovan je 19. marta 2025. godine.
Novi simptomi kokičastih pluća
Prema rečima docenta na Katedri za bolničku terapiju Instituta za zdravlje majke i deteta (IMC) Univerziteta Pirogov, Tatjane Kim, ovo oboljenje koje se u većini slučajeva javlja kod korisnika vejpinga, karakteriše zvuk sličan kokicama koji čuje iz pluća pacijenta.
– Ruski lekari su naučili da identifikuju ovu novu bolest pluća (obliterantni bronhiolitis) ne samo po karakterističnom pucketanju (krepitus), već i po drugim kliničkim znacima – rekla je ona.
Osim pucketanja, simptomi “kokičastih pluća” mogu da budu:
- sve veći kratak dah – posebno tokom fizičkog napora
- suv kašalj bez sputuma
- zviždanje u grudima
- umor
- ubrzan rad srca
- poremećaji spavanja
– U teškim slučajevima, cijanoza se može razviti kako se razvija respiratorna insuficijencija – dodala je Kim, prenosi TASS.
Novi način dijagnostike kokičastih pluća
Dijagnoza se potvrđuje prikupljanjem anamneze i instrumentalnim metodama.
Prema njenim rečima, sada se koriste preciznije dijagnostičke metode. To uključuje:
- CT skeniranje visoke rezolucije, koje omogućava otkrivanje zamućenja tipa mat stakla i drugih patoloških promena u plućima.
- Spirometriju, kojom se meri zapremina vazduha koju osoba može da izdahne i brzina protoka vazduha kroz disajne puteve.
- Difuziono testiranje, koji otkrivaju smanjen ekspiracioni volumen i poremećenu razmenu gasova.
U složenim slučajevima se vrše pomoćna ispitivanja:
- biopsija pluća
- laboratorijski testovi.
Šta su kokičasta pluća
Kokičasta pluća je uobičajeni naziv za retko, ali ozbiljno stanje pluća poznato kao bronhiolitis obliterans. Oštećuje male disajne puteve u plućima, otežavajući disanje.
Naziv kokičasta pluća nastao je početkom 2000-ih, kada su radnici u fabrici kokica za mikrotalasnu, razvili ovo stanje nakon dugotrajne izloženosti hemikaliji dijacetilu, koja se koristila za davanje puterastog ukusa kokicama.
Dijacetil je najpoznatiji uzročnik, ali nije jedini.
Kokičasta pluća mogu da se razviju i nakon izlaganja drugim toksičnim isparenjima, hemikalijama ili kao komplikacija respiratornih infekcija.
Kako se leče kokičasta pluća
Lek za kokičasta pluća ne postoji ali lečenje može pomoći u ublažavanju simptoma.
Lekari mogu prepisati kortikosteroide, inhalatore ili preporučiti terapiju kiseonikom u težim slučajevima.
Najbolja zaštita je prevencija – izbegavanje izlaganja štetnim hemikalijama, posebno kroz vejp ili na radnim mestima s povećanim rizikom.
Kako se leče kokičasta pluća
Lek za kokičasta pluća ne postoji ali lečenje može pomoći u ublažavanju simptoma.
Lekari mogu prepisati kortikosteroide, inhalatore ili preporučiti terapiju kiseonikom u težim slučajevima.
Toksične supstance povezane sa razvojem pluća kokica
- Acetaldehid
- Amonijak
- Hlor
- Diacetil
- Formaldehid
- Isparenja od metalnih oksida
- Hlorovodonična kiselina
- Iperit ili sumporni iperit
- Azotni oksidi
- Sumpor dioksid
Kokičasta pluća najčešće nastaju kod korisnika koji se izlažu određenim hemikalijama (Foto: Pupsiki / shutterstock)